شهرستان تنگستان:
به مرکزیت شهر اهرم، دارای 2 بخش مرکزی و ساحلی و 3شهر اهرم و دلوار و آباد بوده و از 4دهستان اهرم، باغک، دلوار و بوالخیر تشکیل شده است. شهر اهرم که مرکز تنگستان محسوب میشود در فاصله 60 کیلومتری جنوب شرقی بندر بوشهر واقع شده است (شکل 1). شهرستان تنگستان با 1950کیلومتر مربع مساحت، 8/4درصد از کل مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان از سه ناحیه ساحلی، دشتی و کوهستانی تشکیل گردیده است و طول مرز آبی شهرستان 67/87 کیلومتر می باشد.
جغرافیای طبیعی:
آب و هوای شهرستان در قسمتهای ساحلی گرم و مرطوب و در قسمتهای مرکزی تقریباً گرم و خشک است. کوههای تنگستان: کوه قلعه دختر (۱۲۲۰ متر) با امتداد شمالی ـ جنوبی، کوه بِیرَمی (۹۵۰، ۱ متر) با امتداد شمال غربی ـ جنوب شرقی و کوه سُرخ (۹۹۰ متر) از رشته کوههای زاگرس در آنجا واقع است. قسمتی از رشته کوه مُند نیز در تنگستان امتداد دارد. این شهرستان تَنگ هایی دارد، مانند تنگ بِهوش/باهوش و تنگ گَرْوَک.
رودهای مهم آن عبارتند از: رود بهوش یا اهرم، رود خشک که در چهار کیلومتری جنوب شرقی شهر اهرم به رود بهوش میریزد و رودشور/سور با جهت شمالی ـ جنوبی جریان یافته و در دو کیلومتری جنوب غربی آبادی مسیله فخری به رود مند میریزد.
دو چشمه آب گرم یکی در روستای اوبا در پنج کیلومتری شمال شرقی شهر اهرم، دیگری آب گرم میراحمدی، در روستای آب بویی در دوازده کیلومتری جنوب شرقی شهر اهرم وجود دارد.
معادن تنگستان شامل: شن و ماسه (در مسیر رود بهوش)، نفت، گوگرد، گچ و سنگ ساختمانی (در اطراف کوه قلعه دختر) وجود دارد. زیستبوم تنگستان از گیاهان: کُنار، انجیر، بادام کوهی، مورتلخ، کاسنی و بومادران و از جانوران: گرگ، روباه، کفتار، شغال، پلنگ، قوچ و میش و پرندگانی چون کبک، تیهو و هوبره برخوردار است.
جغرافیای اقتصادی:
شغل مردم شهرستان کشاورزی، حصیربافی و عبا بافی ، قالی باقی، دامداری، لنج سازی، تجارت با لنج به کشورهای عربی، صیادی و آبزی پروری است. محصول عمده آن گندم، جو، خرما، تنباکو و تره بار و مهمتر از همه محصولات دریایی مثل انواع ماهیان دریای و پرورشی و میگوهای دریایی و پرورشی و پرورش سایر محصولات دریایی مانند جلبک و صدف می باشد.
معرفی شیلات شهرستان تنگستان:
در حال حاضر، در محدوده شهرستان 63 فروند شناور لنج صیادی، 111 فروند شناور قایق صیادی و تقریبا 550 فروند قایق تفریحی فعالیت دارند. همچنین پنج اسکله فعال صیادی و پنج مرکز تخلیه صید آبزیان و اسکله در حال احداث بندر دلوار بستر مناسبی را برای ساماندهی و توسعه فعالیتهای صیادی فراهم کردهاند.
در حوزه آبزیپروری، شهرستان تنگستان دارای دو مجموعه فعال پرورش میگو در سایتهای دلوار ۱ و دلوار ۲ میباشد و سایت دلوار ۳ نیز در حال راهاندازی است. دارای ۱۸ مجموعه سالن تکثیر فعال بوده و 4 مجموعه تکثیر و نرسری ماهیان دریایی و 2 مجموعه تولید پلی کیت های دریایی در حال توسعه میباشند. همچنین شهرک شیلاتی مولد دلیران بهعنوان یکی از طرحهای مهم در دست احداث برای توسعه تولید میگو در شهرستان می باشد. علاوه بر این، در سال های اخیر فعالیتهایی در زمینه پرورش جلبک و صدفهای دریایی انجام شده و استخرهای بتنی پرورش ماهی در مجاورت سواحل نیز بهعنوان رویکردی نوین در بهرهبرداری از منابع ساحلی مورد توجه قرار گرفتهاند.
در زمینه پرورش ماهی در قفس، ۱۱ مجموعه در محدوده ساحلی شهرستان مستقر می باشند و 7 واحد فرآوری و عملآوری محصولات شیلاتی نیز در راستای تکمیل زنجیره ارزش در بخش شیلات مشغول به کار هستند. در شکل 2 فعالیت های شاخص و فرصت های سرمایه گذاری در بخش شیلات نشان داده شده است.
فعالیتهای صیادی شهرستان تنگستان
بنادر و اسکلههای فعال:
عمده فعالیتهای صیادی شهرستان تنگستان در اسکلههای بنادر محمدعامری، رستمی، عامری، بوالخیر، خورشهاب، کری، چاهپهن و زیرآهک -بریکان انجام میگیرد. در این میان، اسکلههای صیادی رستمی و عامری بهعنوان مهمترین مراکز تخلیه صید ماهی در شهرستان شناخته میشوند. همچنین، خورجائینک و بندر باشی از جمله نقاط تخلیه صید فاقد ساماندهی رسمی هستند
وضعیت ناوگان صیادی
صیادی در این شهرستان توسط ۶3 فروند شناور موتورلنج صیادی و 111 فروند شناور قایق صیادی انجام میشود که در قالب 7 تعاونی صیادی ساماندهی شدهاند. بر اساس آخرین سرشماری سال ۱۴۰۲، تعداد ۳۸۸ فروند قایق فاقد مجوز صید گزارش گردیده است. تقریبا ۱,۸۹۷ نفر صیاد بر روی شناورهای فعال در این شهرستان مشغول به فعالیت می باشند
ابزار و ادوات صیادی:
عمده ادوات مورد استفاده شامل تور گوشگیر برای صید ماهیان تجاری و صنعتی، گرگور و تور یال اسبی است
عمده ادوات مورد استفاده شامل تور گوشگیر برای صید ماهیان تجاری و صنعتی، گرگور و تور یال اسبی است. در سال های اخیر مالکین شناورها به سمت استفاده از روش رشته قلاب طویل یا لانگ لاین شده اند. این روش کم ترین آسیب زیست محیطی را برای گونه های دریایی دارد
ترکیب صید
میزان صید تخلیهشده در اسکلههای شهرستان تنگستان تقریبا معادل 6 هزار تن ماهیان تجاری و صنعتی بوده که از این مقدار، ۲80 تن مربوط به صید میگو میباشد. بر اساس فصل صید، گونههای شیر، قباد، سنگسر، شعری زرده، هوور، یودر، یال اسبی و میگو بیشترین سهم را در ترکیب صید این شهرستان دارند.
وضعیت آماری تعداد شناور، شاغلین، مراکز تخلیه صید، تعاونی های صیادی و تعاونی های بهره بردار شهرستان تنگستان
| ردیف | استان | بوشهر | تعداد | شناورهای | صیادی و | صیادان | ||||
| شهرستان | مرکز تخلیه صید | قایق صیادی | تعداد صیاد | لنج صیادی | تعداد صیاد | قایق فاقد مجوز صید | تعداد صیاد | تعاونی صیادی | تعاونی بهره بردار | |
| 1 | دلوار | – | – | – | – | 45 | 135 | – | ||
| 2 | خورجائینک | – | – | – | – | 45 | 135 | – | ||
| 3 | محمد عامری | 35 | 145 | 2 | 15 | 25 | 75 | 1 | – | |
| 4 | رستمی | 9 | 28 | 29 | 156 | 23 | 69 | 1 | 1 | |
| 5 | تنگستان | عامری | 16 | 60 | 22 | 132 | 27 | 81 | 1 | 1 |
| 6 | بوالخیر | – | – | – | – | 55 | 165 | – | ||
| 7 | خورشهاب | 11 | 36 | 7 | 42 | 30 | 90 | 1 | – | |
| 8 | کری | 19 | 72 | – | – | 47 | 141 | 1 | – | |
| 9 | چاه پهن | 10 | 50 | 3 | 24 | 15 | 45 | – | ||
| 10 | زیرآهک-بریکان | 4 | 16 | – | – | 31 | 93 | 2 | – | |
| 11 | مجموع | 10 | 111 | 531 | 63 | 386 | 388 | 1164 | 7 | 2 |
